Astım

Astım, alerjik reaksiyon sonucu hava yollarının çeşitli uyaranlarla daralması ve enflamasyonu ile karakterize kronik bir akciğer hastalığıdır. Tekrarlayıcı, kendiliğinden veya tedavi ile tamamen veya kısmen geri dönüşümlü öksürük nöbetleri, nefes darlığı, balgam çıkarma ve hırıltılı solunumla karakterizedir. Hastalık hafif veya şiddetli olabilir, bazı hastalarda da nadiren ortaya çıkan ve çok hafif veya hayatı tehdit edecek derecede şiddetli olabilen ataklarla seyreder. Astım genelde 5 yaşından önce başlamakla birlikte, belirtilerin ortaya çıkışı her hangi bir yaşta olabilir, erkek çocuklarda daha sıktır.

Astım, alerjik reaksiyon sonucu hava yollarının çeşitli uyaranlarla daralması ve enflamasyonu ile karakterize kronik bir akciğer hastalığıdır. Tekrarlayıcı, kendiliğinden veya tedavi ile tamamen veya kısmen geri dönüşümlü öksürük nöbetleri, nefes darlığı, balgam çıkarma ve hırıltılı solunumla karakterizedir. Hastalık hafif veya şiddetli olabilir, bazı hastalarda da nadiren ortaya çıkan ve çok hafif veya hayatı tehdit edecek derecede şiddetli olabilen ataklarla seyreder. Astım genelde 5 yaşından önce başlamakla birlikte, belirtilerin ortaya çıkışı her hangi bir yaşta olabilir, erkek çocuklarda daha sıktır.

Nedeni

Çocukluk çağında %90 oranında alerjik kökenlidir. Hastalığın ortaya çıkışında birçok çevresel faktörün yanında kalıtımsal özelliklerin de rolü vardır. Bu nedenle hastalığın tedavisinde öncelikle korunma için uygulanan genel önlemler ve hastaların eğitimi önem kazanmaktadır.

Astımın belirtileri akciğerlerde bronş ve bronşiyol adı verilen hava yollarının iç yüzeylerinin enflamasyonuna (yangı) bağlı olarak gelişmektedir. Bu enflamasyon mukus üretiminin artmasına neden olur ve ienflamasyonla ilgili bağışıklık sistemi hücrelerinin hücumu söz konusudur; her iki durum da hava yolu tıkanıklığına neden olur. Ek olarak hava yollarını çevreleyen kaslarda kasılma meydana gelir ve hava yollarındaki daralma şiddetlenir. Astımla ilişkili enflamasyon aynı zamanda hava yollarında aşırı duyarlılık gelişmesine neden olur. Bu hava yolları tetikleyici olarak adlandırılabilecek özel durumlara maruz kaldığında genellikle astım atağı denilen durum meydana gelir. Tetikleyiciler genelde alerjen maddelerdir. Yıl boyu maruz kalınan ev içi alerjenlerin bronşlarda yarattığı alerjik iltihabi durum, soğuk hava, egzersiz, viral solunum yolu enfeksiyonları, kimyasal buharlar, hava kirliliği ve sigara dumanı gibi uyaranlarla temas sonucu astım belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olur. Bunun yanında spesifik olarak alerjinin söz konusu olduğu ev dışı alerjenlerle temas sonucu ve genellikle mevsimsel olarak aynı tablo gözlenmektedir.En yaygın alerjenler; hayvan tüyü ve salyası, polenler, küfler, toz mitleri, hamamböceğinin vücut artıkları, bazı ilaçlar ve yiyeceklerdir. Viral enfeksiyonlar da (nezle ve grip gibi) astım atağını tetikleyen diğer bir nedendir. Ayrıca egzersiz, soğuk hava solumak, hava kirliliği, odun dumanı, sigara dumanı, bazı boyalar ve duygusal stres de astım atağını tetikler. Bazı astım hastalarında ise herhangi bir tetikleyici saptanamayabilir.

Belirtiler

Astım atağının belirtileri hırıltılı solunum (dışarı verilen havanın zorlukla çıkmasından kaynaklanır), solunum güçlüğü ve inatçı öksürüktür. Bazı hastalarda, sürekli öksürük temel belirtidir. Diğer işaretler, balgamın artışı, nefesin kısalması, alında ağrı (sinüs ağrısı), ateş, soğuk algınlığı belirtileridir (burun akıntısı veya burunda dolgunluk, hapşırmalar, gözlerde sulanma). Şiddetli astım atağında çarpıntı, terleme, nefesin son derece kısalması, genişlemiş burun delikleri, nefes alma sırasında göğüs ve boyun kaslarının da kullanılması, el tırnaklarında ve dudaklarda morarma gözlenebilir.

Hastalığın seyri

Çocukların çoğunun hayatın ilk 2 yılında belirti verdiği belirtilmektedir. İlk yıllarda uyaran daha çok viral solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Bu yaşlarda akciğer ve bronşların gelişimini henüz tamamlamamış olması, küçük hava yolu çaplarının dar, kıkırdak dokunun az olması, tekrarlayıcı bronş daralmasına katkıda bulunur. Dört-beş yaşlarında gelişimin tamamlanması ile çocukların çoğunda düzelme gözlenmektedir. Düzelmeyen çocukların bir kısmı da ergenlik çağında klinik bir iyilik dönemine girerler. Genel olarak çocukluk çağında astım tanısı almış hastaların yaklaşık %50-60'ı ergenlik döneminde iyileşirler. İyileşen olgularda ileriki yıllarda tekrar hastalık belirtileri çıkabilmektedir.

Tanı

Astım tanısı koymada en değerli tanı aracı öyküdür. Öksürük, hırıltı ve/veya nefes darlığı belirtilerinin gece kötüleşmesi şiddetle astımı düşündürür. Yattıktan sonra veya sabaha karşı yaklaşık 30 dakika süreyle devam eden ve bronş genişletici ilaçlara olumlu yanıt veren öksürük de astım olarak değerlendirilir. Astım tanısının doğrulanması kan testleri, akciğer röntgen filmi ve akciğer fonksiyon testleri ile yapılır. Astımda akciğer fonksiyonlarının ölçülmesi gerek tanı, gerekse tedaviye yanıtın değerlendirilmesi açısından büyük önem taşır.

Alerjiye neden olan maddenin (alerjen) belirlenmesi

Astıma neden olma ihtimali olan alerjinin hangi maddeye karşı geliştiğinin saptanmasında alerji deri testleri kullanılır. Deri testinde, alerjiye neden olabilecek değişik maddelerden bir miktarı deri içine veya deri altına enjekte edilir. Eğer 15-20 dakika içerisinde enjeksiyon yapılan yerde, kızarma ve şişme meydana gelirse o maddenin astım krizine yol açan alerjen olduğu kabul edilebilir.

Tedavi

Tüm alerjik hastalıklarda olduğu gibi astımda da önce alerji geliştirilmiş olan maddeden kaçınmak gerekir. Çevresel önlemler ile hastalık belirtilerinin ve bronşlardaki aşırı duyarlılığın belirgin derecede azalması mümkündür.Bilinen alerjenlerden uzak durulmalıdır. Bunun yanında, astım hastalarının evlerinde hayvan beslemesi sakıncalıdır, varsa evdeki hayvanın sık sık yıkanması gerekir. Toz mitleri alerjen olduğu için ev sık sık, ayrıntılı olarak temizlenmeli, yatak odalarında uzun tüylü halılar yerine kilimler ve tüylü battaniye yerine de kumaş örtü kullanılmalıdır. Yatak malzemeleri sık olarak çok sıcak suda yıkanmalıdır. Diğer alerjenler içinde uygun önlemler alınmalıdır.Çevre önlemlerinin yeterli olmadığı, ilaç tedavisinin uygun görüldüğü hastalarda havayolu ile akciğerlere çekilip bronşları tedavi eden sprey ilaçlar kullanılmaktadır. Bunlar sadece bronşları gevşetici özelliğe sahip rahatlatıcılar ve alerjik iltihabın yarattığı aşırı bronş duyarlılığını azaltmak yoluyla tedavi edici özelliğe sahip olanlar olarak ikiye ayrılır. Alerjinin bronşlarda yapabileceği kalıcı hasarı önlemede tek seçenek olarak sunulan bu ilaçlarla astım belirtileri en aza indirilmektedir.Bazı hastalar aşı tedavisi denilen uygulamadan fayda görürler. Bu tedavide, alerjen maddeler hastaya gittikçe artan dozlarda verilerek bağışıklık sisteminin o maddeye karşı alerji oluşturması engellenir. Bu tedavi hafif-orta dereceli astımlılarda ve genelde ev tozu miti, küfler ve hayvanlara bağlı astım krizi geçirenlerde etkili olmaktadır.

Şiddetli bir atakta vakit geçirmeden hastaneye müracaat etmelidir.

Astım tam olarak tedavi edilememekle birlikte, başarılı bir şekilde kontrol edilebilir. Astımlı hastalar dikkat ettikleri sürece normal bir hayat yaşayabilirler.



 
 
 
 

İşbu Sitenin tüm hakları saklıdır. Site içerisindeki resimler, yazılar kaynak gösterilse dahi, izin alınmadan başka sitelere, yazışma gruplarına, ticari yayınlara aktarılamaz, kopyalanamaz, internet ortamında ya da başka biçimde alenileştirilemez, basılıp çoğaltılamaz.

Telefon: (555) 234 55 77 - E-mail:info@kavaklideresaglik.com